Međunarodni tim astronoma otkrio je masivan oblak gasa i prašine smješten u malo poznatoj regiji naše Mliječne galaksije. Ovaj divovski molekularni oblak (GMC) dug je oko 60 parseka, odnosno 200 svjetlosnih godina.
U novoj studiji objavljenoj u časopisu Astrophysical Journal, istraživači koji su koristili teleskop Green Bank (NSF GBT) američke Nacionalne naučne fondacije proučavali su molekularni oblak poznat kao M4.7-0.8, nadimkom “Midpoint oblak”. Njihova zapažanja otkrila su dinamičnu regiju punu aktivnosti, uključujući potencijalna mjesta nastanka novih zvijezda.
“Jedno od velikih otkrića u ovom radu bio je sam GMC. Niko nije imao pojma da ovaj oblak postoji dok nismo pogledali ovu lokaciju na nebu i otkrili gusti gas. Kroz mjerenja veličine, mase i gustine, potvrdili smo da se radi o divovskom molekularnom oblaku,” kaže Natalie Butterfield, naučnica NSF NRAO i glavna autorica ovog istraživanja.
“Ove pruge prašine su poput skrivenih rijeka gasa i prašine koje prenose materijal ka centru naše galaksije,” objasnila je Butterfield. “Midpoint oblak je mjesto gdje materijal sa diska galaksije prelazi u ekstremnije okruženje galaktičkog centra i pruža jedinstvenu priliku da se prouče početni uslovi gasa prije nego što se akumulira u središtu galaksije.”
Posmatranja NSF GBT fokusirala su se na molekule poput amonijaka (NH3) i cijanobutadiina (HC5N), koji služe kao pokazatelji gustog gasa. Pored otkrivanja prethodno nepoznatog Midpoint oblaka u unutrašnjoj pruzi prašine galaksije, podaci su također pokazali:
- Novi Maser: Tim je otkrio prethodno nepoznati “maser”, prirodni izvor intenzivne mikrovalne radijacije, povezan s amonijakom. Ovo je često znak aktivnog nastanka zvijezda.
- Potencijalna mjesta nastanka zvijezda: Oblak sadrži kompaktne nakupine gasa i prašine koje izgledaju kao da su na ivici formiranja novih zvijezda. Jedna od tih nakupina, nazvana Knot E, može biti frEGG (slobodno plutajući isparavajući gasni globul) – mali, gusti oblak koji se erodira zračenjem iz susjednih zvijezda.
- Dokazi o zvjezdanoj povratnoj energiji: Tim je pronašao strukturu sličnu ljusci unutar oblaka, koja je moguće stvorena energijom oslobođenom od umirućih zvijezda.
- Turbulentni gas: Gas unutar oblaka je vrlo turbulentan, slično onome što se vidi u centralnim regijama galaksije. Ova turbulencija može biti izazvana dotokom materijala duž pruga prašine ili sudarima s drugim oblakom.
“Nastanak zvijezda u galaktičkim šipkama je prilično zagonetan,” rekao je Larry Morgan, naučnik sa NSF Green Bank Observatory. “Jake sile u ovim regijama zapravo mogu suzbijati formiranje zvijezda. Međutim, prednji rubovi ovih šipki, poput mjesta gdje se nalazi Midpoint, mogu akumulirati gusti gas i pokrenuti nastanak novih zvijezda.”
Nalazi tima sugerišu da je Midpoint oblak ključna karika u protoku materijala sa diska Mlijeka ka njegovom centru. Proučavanjem ove regije, astronomi mogu bolje razumjeti kako galaksije grade svoje centralne strukture i formiraju nove zvijezde u ekstremnim uslovima, piše Science Daily.
Tuzlanska Republika
